Aanleg

Het Pannerdensch Kanaal was in eerste instantie een verdedigingswerk. Om een eventuele Franse inval te weerstaan, werd in 1702 een zogenaamde retranchement aangelegd tussen de Waal bij Pannerden en de Neder-Rijn bij de Peppelgraaf te Angeren. Dit gebeurde onder leiding van vestingbouwer Menno van Coehoorn. De wal met daaraan evenwijdig een vijfenveertig meter brede gracht verbond de oever van de Waal met die van de Neder-Rijn. Het noordelijke deel van de wal werd langs een rijnstrang aangelegd die in de Neder-Rijn uitmondde. De strang werd uitgediept tot een 2,5 meter diepe gracht.

Het retranchement lag precies in het tracé van het al eerder door Gerard Pasavant ontworpen Pannerdensch Kanaal. Er was maar weinig voor nodig om de gracht om te vormen tot een kanaal en zo de afvoer naar de Neder-Rijn en IJssel te vergroten. In 1706 werd dit plan uitgevoerd. Het Pannerdensch Kanaal werd daarmee als het ware de nieuwe bovenloop en bovenmond van de Neder-Rijn.

De gracht werd aan beide uiteinden verlengd zodat hij aansloot op de Waal en de Neder-Rijn. Om genoeg water in het kanaal te krijgen, werd de gracht verbreed tot 90 meter. Aan de oostoever werd, na veel aandringen van de bewoners van Pannerden, Herwen en Aert, een dijk aangelegd. Het zuidelijke deel van deze dijk was hoog genoeg om Pannerden en de omliggende dorpen te beschermen. Het noordelijke deel van de dijk was veel lager en diende als zomerkade.

In augustus 1707 veroorzaakte een hoogwatergolf een doorbraak van de verzwakte Waaldijk in de bovenmonding van het Pannerdensch Kanaal en versnelde daarmee de laatste fase van de graafwerkzaamheden. Voor het eerst voer een Samoureus door het nieuwe kanaal. Daarmee was het Pannerdensch Kanaal een feit. Daarna was er tot november van dat jaar kunst en vliegwerk nodig om de bovenmonding gereed te krijgen. In de jaren na 1707 schuurde het kanaal door de hoge stroomsnelheden steeds dieper uit. Hierdoor werden de oevers en nieuwe dijken bedreigd. Ter bescherming werden de oevers voorzien van bleeswerken en de schaardijken van pakwerken van rijshout. In 1709 waren de werken klaar. De aanleg van het Pannerdensch Kanaal kostte in totaal ongeveer 125.000,- gulden.

TREMANI